Starlink verlaagt in 2026 4.400 satellieten van 550 naar 480 km: waarom SpaceX de halve vloot verplaatst

SpaceX gaat in 2026 duizenden Starlink-satellieten dichter bij de aarde laten vliegen. Volgens het bedrijf gaat het om veiligheid in een steeds drukkere baan rond de aarde, en het besluit volgt op een zeldzaam ongeluk in de ruimte in december. Wat er verandert, waarom, en hoe het samenhangt met de andere bedrijven van Elon Musk, waaronder Tesla.

Wat SpaceX aankondigde

Michael Nicolls, vicepresident Starlink-engineering bij SpaceX, maakte het plan op 1 januari 2026 bekend op X. Satellieten die nu op ongeveer 550 km hoogte vliegen, worden in de loop van het jaar verlaagd naar ongeveer 480 km. Volgens Space.com en Drive Tesla gaat het om zo'n 4.400 satellieten, ongeveer de helft van de actieve vloot.

• Van: ongeveer 550 km hoogte.
• Naar: ongeveer 480 km.
• Wanneer: geleidelijk, gedurende 2026.
• Afstemming: met toezichthouders, andere satellietbedrijven en het Amerikaanse Space Command.
• Omvang: bijna 9.400 werkende Starlink-satellieten, ongeveer twee derde van alle werkende satellieten in een lage baan om de aarde.

Waarom lager veiliger is

De belangrijkste reden is de zon. Zonneactiviteit volgt een cyclus van 11 jaar, en de huidige cyclus is waarschijnlijk net over zijn hoogtepunt heen. Naarmate de activiteit afneemt richting het volgende minimum, rond 2030, wordt de bovenste atmosfeer ijler. Een kapotte satelliet op 550 km ondervindt dan minder weerstand en kan meer dan vier jaar in de ruimte blijven hangen.

Op 480 km daalt de tijd die een onbestuurbare satelliet nodig heeft om terug te vallen en op te branden met meer dan 80%, zei Nicolls: van jaren naar enkele maanden. Valt een satelliet uit, dan is hij dus veel sneller geen gevaar meer.

De tweede reden is drukte. De zone tussen 500 en 600 km is een van de drukste delen van de lage baan om de aarde. Onder de 500 km zijn er volgens Nicolls veel minder brokstukken en geplande satellietnetwerken, waardoor de kans op een botsing kleiner wordt. Een lagere baan beperkt ook het risico van manoeuvres en lanceringen van andere partijen die niet met SpaceX zijn afgestemd.

Het incident in december

Het plan kwam enkele weken nadat Starlink in december een storing aan een van zijn satellieten meldde. Het toestel, op ongeveer 418 km hoogte, veroorzaakte een "kleine" hoeveelheid brokstukken, verloor het contact en zakte snel ongeveer 4 km. Reuters noemde het een zeldzaam ongeluk met brokstukken voor het bedrijf, met aanwijzingen voor een explosie aan boord. Volgens SpaceX zijn er op dit moment maar twee Starlink-satellieten die kapot en onbestuurbaar in hun baan hangen.

Achtergrond: een volle hemel

Starlink is verreweg het grootste satellietnetwerk ter wereld, maar niet het enige. China bouwt twee internetnetwerken in een lage baan, elk met meer dan 10.000 geplande satellieten. Hoe meer partijen lanceren, hoe dringender de vraag wordt wie de ruimte schoonhoudt. Satellieten verlagen is een van de weinige stappen die een bedrijf zelf kan zetten.

Voor gebruikers kan het ook een bijeffect hebben. Een satelliet die dichter bij de grond vliegt, betekent een iets kortere weg voor elk signaal, al ging de aankondiging van SpaceX over veiligheid, niet over snelheid.

De link met Tesla

Starlink en Tesla zijn aparte bedrijven, maar ze worden allebei door Musk geleid en hun wegen kruisen steeds vaker. Tesla's maken nu verbinding via gewone mobiele providers, en Musk zei in 2022 dat Tesla's uiteindelijk de direct-to-cell-techniek van Starlink zouden gebruiken, waarmee satellieten met gewone telefoonhardware praten. Satellieten in een lage baan maken zo'n verbinding überhaupt mogelijk.

Voor Tesla-rijders en beleggers is een goed beheerd netwerk om een eenvoudige reden belangrijk: als de bedrijven van Musk willen dat Starlink ooit verbonden auto's of robotaxi's ondersteunt, moet het netwerk betrouwbaar zijn en mag het blijven groeien. Toezichthouders en andere partijen letten op hoe SpaceX met ruimtepuin omgaat, en zo'n veiligheidsdossier telt mee bij toekomstige vergunningen.

Waar je in 2026 op moet letten

• Hoe snel de 4.400 satellieten omlaag gaan, en of SpaceX daarover bericht.
• Nieuwe storingen of bijna-botsingen met satellieten van anderen.
• Of andere netwerkbouwers vergelijkbare stappen zetten.