Zo werkt Starlink: satellieten, laserverbindingen, schotels en grondstations uitgelegd

Starlink heeft inmiddels zo'n 13,6 miljoen abonnees en ongeveer 11.100 satellieten in de ruimte. De Cybercab van Tesla heeft een Starlink-antenne aan boord, en Elon Musk zegt dat alle auto's ooit Starlink krijgen. Maar hoe komt internet uit de ruimte eigenlijk bij een schotel, telefoon of auto? We lopen het systeem stap voor stap door.

1. Satellieten die laag vliegen

Klassiek satellietinternet gebruikt een paar grote satellieten in een geostationaire baan, zo'n 36.000 km boven de evenaar. Starlink doet het andersom: duizenden kleinere satellieten in een lage baan, een paar honderd kilometer hoog. De eerste lichting vloog op ongeveer 550 km. In de loop van 2026 brengt SpaceX die satellieten omlaag naar zo'n 480 km. Volgens het bedrijf verkleint dat de kans op botsingen, omdat er onder de 500 km minder ruimtepuin rondvliegt.

Laag vliegen heeft één groot voordeel: minder vertraging. Een signaal naar een geostationaire satelliet en terug duurt minstens 477 milliseconden. Bij Starlink kost de sprong naar een satelliet ongeveer 25 tot 35 milliseconden, genoeg voor videobellen en online gamen. Het nadeel: elke satelliet ziet maar een klein stukje aarde en schiet in een paar minuten over, dus er zijn er heel veel nodig en de verbinding wordt voortdurend doorgegeven van de ene satelliet aan de volgende.

2. In een satelliet

• Phased-array-antennes: platte antennes die hun bundels elektronisch richten, zonder bewegende delen, voor gebruikers in de Ku- en Ka-band.
• Laserverbindingen: satellieten sturen data per laser naar elkaar door, zodat verkeer via de ruimte naar een ver grondstation kan, bijvoorbeeld boven oceanen.
• Elektrische motoren: Hall-motoren op krypton of argon brengen de satelliet naar zijn werkhoogte en houden hem daar.
• Formaat: de huidige V2 Mini-satellieten wegen zo'n 800 kilo. De nieuwe V3-generatie is veel groter en kan alleen met Starship worden gelanceerd.

Een satelliet gaat ongeveer vijf tot zeven jaar mee. Daarna wordt hij omlaag gestuurd en verbrandt hij in de atmosfeer, meestal binnen ongeveer een jaar.

3. Grondstations

Het internet zelf zit nog altijd op aarde. Grondstations, vaak groepjes van negen schotels van 2,86 meter achter een hek, verbinden de satellieten met glasvezel en datacentra. Is er geen grondstation in de buurt, dan dragen de laserverbindingen de data door het netwerk tot ze ergens omlaag kunnen.

4. De schotel

De ontvanger bij de gebruiker is zelf ook een phased-array-antenne: een plat paneel dat satellieten elektronisch volgt. De standaardschotel is ongeveer zo groot als een pizzadoos. De Starlink Mini uit 2024 past in een rugzak en haalt tot 100 Mbps. Daarnaast verbindt de direct-to-cell-dienst van Starlink gewone 4G-telefoons rechtstreeks met satellieten, te beginnen met sms via partners zoals T-Mobile in de VS, al is de capaciteit veel kleiner dan die van een zendmast.

Waar Tesla in beeld komt

Auto's zijn het lastigste geval voor dit systeem: ze bewegen, hebben een metalen dak en er past maar een kleine antenne in. De Cybercab is de eerste Tesla met een ingebouwde Starlink-antenne, achter in de auto, naast 5G. Volgens Tesla heeft de auto geen verbinding nodig om veilig te rijden, maar robotaxi's gebruiken die wel voor navigatie, klantenservice en vlootbeheer. Musk zegt dat Starlink ze online kan houden als het mobiele bereik wegvalt.

Op grote schaal kan dat alleen als het netwerk genoeg vrije capaciteit heeft. Daarom is de nieuwe generatie belangrijk: de eerste 26 V3-satellieten voegden samen ongeveer 26 terabit per seconde toe, en Musk mikt op honderd keer zoveel bandbreedte binnen drie jaar. Dat is een doel, geen ingeloste belofte.

Waarom het ertoe doet

Starlink ruilt een paar dure satellieten in voor duizenden goedkope exemplaren met een korte levensduur, die voortdurend lanceringen nodig hebben. Dat werkt alleen voor een bedrijf met eigen herbruikbare raketten. Daarom zijn Starlink en SpaceX onlosmakelijk verbonden, en daarom hangt Starlink in Tesla's auto's ook af van hoe vaak Starship vliegt.